مالکیت توکن‌های غیرمثلی به‌عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیۀ اروپا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه مازندران،ایران

2 دانشیار گروه حقوق دانشگاه مازندران،ایران

10.22034/law.2026.69746.3551

چکیده

تحولات فناوری دیجیتال و ظهور توکن‌های غیرمثلی به‌عنوان دارایی‌های منحصربه‌فرد، چالش‌های جدیدی را در شناسایی مالکیت دیجیتال ایجاد کرده است. نگارندگان این پژوهش با روش تطبیقی- تحلیلی به بررسی این مسئله می‌پردازند که آیا این توکن‌ها می‌توانند در نظام‌های حقوقی ایران و اتحادیۀ اروپا موضوع حق مالکیت عینی قرار گیرند و چه چارچوب قانونی می‌تواند امنیت حقوقی آنها را تضمین کند. یافته‌ها نشان می‌دهد قوانین سنتی مبتنی بر مالکیت مادی پاسخگوی این تحول نیست. پیشنهاد می‌شود با الهام از مدل‌های نوینی مانند قانون توکن لیختن‌اشتاین و مقررات دارایی رمزنگاری اتحادیۀ اروپا، چارچوبی مستقل و بی‌طرف از فناوری برای مالکیت دیجیتال طراحی شود که ضمن انطباق با اصول حقوقی و فقهی ایران، بستر لازم را برای توسعۀ پایدار این بازار فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مراجع

  1. کتاب‌ها

    1. امامی، سید حسن (1373). حقوق مدنی .تهران: اسلامیه.
    2. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1381) .ترمینولوژی حقوق .تهران: کتابخانۀ گنج دانش.
    3. شهیدی، مهدی (1386). تشکیل قراردادها و تعهدات. تهران: مجد.
    4. کاتوزیان، ناصر (1372). دورۀ مقدماتی حقوق مدنی: اموال و مالکیت. تهران: دادگستر.
    5. کاتوزیان، ناصر (1378). اموال و مالکیت. تهران: دادگستر.

    مقالات

    1. رمضان‌زاده بادلی، ام‌البنین؛ تقی‌پور درزی نقیبی، محمدحسین و سلیمانی اندرور، علی (۱۴۰۳). مطالعه تطبیقی حق فسخ ناشی از عدم انطباق مادی کالا در کنوانسیون ۱۹۸۰ وین، دستورالعمل ۲۰۱۹ اتحادیه اروپا و حقوق ایران. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، 37 (15)، ۱96-۱61.
    2. طباطبایی، علیرضا و اکوان، عرفان (1404). امکان‌سنجی مالیت دارایی‌های دیجیتال غیرمثلی در تراز فقه و حقوق ایران. حقوق فناوری‌های نوین، 6 (12)، 251-273.

     Doi:10.22133/mtlj.2025.462565.1340

    1. یوسف‌زاده، احمد (1403) .ماهیت حقوقی توکن‌های غیرمثلی و انتقال آن در حقوق ایران و ایالات متحده آمریکا .پژوهش حقوق خصوصی، 12 (46)، 163-194.

    Doi: 10.22054/JPLR.2024.81075.2863

    رساله

    1. ایوبی، ستاره (1403) .دگرگونی نگرش به اموال در بستر دیجیتال. رسالۀ دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی.

     

    ب) منابع عربی

    کتاب‌ها

    1. شهید ثانی، زین‌الدین بن علی بن محمد الطوسی (بی‌تا) .مسالک الافهام فی شرح شرائع الاسلام. ج ۱، تهران: بی‌تا.
    2. طباطبایی یزدی، سیدکاظم (1421) .حاشیۀ مکاسب. قم: مؤسسۀ اسماعیلیون.
    3. طوسی، محمد بن حسن (1386). المبسوط فی فقه الامامیه .قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه قم.
    4. محقق حلی، جعفر‌بن حسن (1408) .شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. ج ۲، قم: اسماعیلیان.

    ج) منابع انگلیسی

    Books

    • Bridge, M. (2015). Personal Property Law. Oxford University Press.
    • Bridge, M.; Gulliger, L.; Low, K., & McMeel, G. (2021). The Law of Personal Property (3rd). Sweet & Maxwell.
    • Fox, D., & Green, S. (2019). Cryptocurrencies in Public and Private Law. Oxford University Press.
    • Honoré, A. M. (1961). In Oxford Essays in Jurisprudence. Oxford University Press.
    • Marinotti, L. (2021). Digital Property Law: Legal Innovations for Virtual Assets. Oxford Press.
    • Penner, J. E. (1997). The Idea of Property in Law. Oxford University Press.
    • Scholz, M. (Ed.), et al. (2022). Die Elster-Luppe-Aue – Eine Wertvolle Auenlandschaft: Ergebnisse der Wissenschaftlichen Begleitung aus dem Projekt Lebendige Luppe (UFZ-Bericht No. 2/2022). Helmholtz Centre for Environmental Research (UFZ).
    • Zimmermann, R. (1996). The Law of Obligations: Roman Foundations of the Civilian Tradition. Oxford.

    Articles

    • Allen, J. (2019). Property in Digital Coins. European Property Law Journal, 5 (1), 1–19. Doi:10.1515/eplj-2019-0005
    • Allen, J. G.; Rauchs, M.; Blandin, A., & Bear, K. (2020). Legal and Regulatory Considerations for Digital Assets. University of Cambridge Centre for Alternative Finance, 1–53. Doi:10.2139/ssrn.3772601
    • Allen, J. G.; Wells, H., & Mauer, M. (2022). Cryptoassets in Private Law: Emerging Trends and Open Questions from the First 10 Years. SMU Centre for AI & Data Governance, 1–34. Doi:10.2139/ssrn.­4206250
    • Chiu, I. H., & Allen, J. G. (2022). Exploring the Assetisation and Financialisation of Non-Fungible Tokens (NFTs): Opportunities and Regulatory Implications. Banking and Finance Law Review, Advance Online Publication, 1–44. Doi:10.2139/ssrn.4051912
    • Fairfield, J. (2022). Tokenized: The Law of Non-Fungible Tokens and Unique Digital Property. Indiana Law Journal, 97 (4), 1399–1436. Doi:10.18060/25677
    • Guadamuz, A. (2022). Perspectives on NFTs from the EU and UK. The Columbia Journal of Law & the Arts, 45 (3), 301–332. Doi:10.52214/­jla.­v45i3.­10010
    • Ibanez, L.; Hoffman, M. R., & Choudhry, T. (2022). Blockchains and Digital Assets. EU Blockchain Forum, 1–45. Doi:10.2826/79064
    • Kaisto, J. (2024). Non-Fungible Tokens, Tokenization, and Ownership. Computer Law & Security Review, 54, Article 105996, 20–43. Doi:10.1016/j.clsr.2024.105996
    • Kumar, S.; Rigg, G., & Green, K. (2022). The NFT Collection: The Rise of NFTs – Copyright Strikes Back? (Part 3). The National Law Review, 12 (256), 1–43. Doi:10.4467/22996834FLR.21.006.13800
    • Lins, B., & Praicheux, S. (2021). Digital and Blockchain-Based Legal Regimes: An EEA Case Study Based on Innovative Legislations– Comparison of French and Liechtenstein Domestic Regulations. Financial Law Review, 22 (2), 121–138. Doi:10.52214/jla.v45i3.10010
    • Michels, J. D., & Millard, C. (2022). The New Things: Property Rights in Digital Files? The Cambridge Law Journal, 81 (1), 1–16. Doi:10.1017/S0008197322000228
    • Moringiello, J. M., & Odinet, C. K. (2021). The property law of tokens. Florida Law Review, 74 (3), 607–643. Doi:10.2139/ssrn.3928901
    • Nevi, G. (2022). NFT – Non-Fungible Tokens: How Do Consumers React? An Exploratory Analysis for a Future Integrated Acceptance Model (Unpublished Manuscript), 10–25. Doi:10.2826/79064
    • Pinto-Gutierrez, C.; Gaitan, S.; Jaramillo, D., & Velasquez, S. (2022). The NFT Hype: What Draws Attention to Non-Fungible Tokens? Mathematics, 10 (3), 335. Doi:10.3390/math10030335
    • Popescu, A. (2021). Non-Fungible Tokens (NFT) – Innovation Beyond the Craze. Proceedings of Engineering & Technology Journal, 66, 1–36. Doi:10.2139/ssrn.4051912
    • Steiner, A. (2021). The Paper it’s Printed on: NFTs, Ownership and Conceptual art. SSRN Electronic Journal, 1–32. Doi:10.2139/ssrn.­3997352
    • Szilagyi, K. (2018). A Bundle of Blockchains? Digitally Disrupting Property Law. Cumberland Law Review, 48 (9), 12–43. Doi:10.52214/­jla.­v45i3.­10010.
    • Toygar, A.; Rohm Jr; C. T., & Zhu, J. (2013). A new Asset Type: Digital assets. Journal of International Technology and Information Management, 22 (4), 1–21. Doi:10.58729/1941-6679.1046.

    Awards

    • Ainsworth v. Commissioners of Inland Revenue [1965] AC 543 (House of Lords).
    • Fetch AI Ltd v Persons Unknown [2021] EWHC 2254.
    • Greene v. MtGox Inc., No. 1:14-cv-1437 (N.D. Ill. Feb. 27, 2014).
    • National Provincial Bank v Ainsworth [1965] A.C. 1175.
    • Osborne v. Persons Unknown and Others [2022] EWHC 1021 (Comm).
    • Quoine Pte Ltd v B2C2 Ltd [2020] SGCA(I) 2.
    • Ruscoe v Cryptopia Ltd (in Liquidation) [2020] NZHC 728.
    • com Global Digital Services Ltd v Arnold [2018] BCSC 1512.
مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
دوره 16، شماره 41
دی 1404
صفحه 1-40

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار