با پیشرفت علوم بهویژه فناوریهای رایانهای و ارتباطات الکترونیکی، بستر فضای مجازی گسترش یافته و مفهوم خلق ثروت در این عرصه رونق یافته است. امروزه بسیاری از افراد، تعامل و مالکیت داراییها در جهان مجازی یا متاورس را همانند داراییهای فیزیکی تلقی میکنند. یکی از دستاوردهای مهم این تحولات، ظهور توکنهای غیرمثلی بهعنوان داراییهای دیجیتال منحصربهفرد است که چالشهای تازهای را در زمینه مفهوم مالکیت دیجیتال ایجاد کردهاند. چارچوبهای حقوقی موجود، بهویژه در نظامهای حقوقی ایران و اتحادیه اروپا، هنوز پاسخگوی کامل این تحولات نیستند.این پژوهش با هدف پاسخ به دو پرسش اصلی انجام شده است:چگونه میتوان ساختار فنی و حقوقی توکنهای غیرمثلی را در نظامهای حقوقی ایران و اتحادیه اروپا بهدرستی تعریف و طبقهبندی کرد؟چه راهکارها و چارچوبهای قانونی میتوانند امنیت حقوقی و توسعه پایدار این داراییها را تضمین کنند؟ فرضیه پژوهش آن است که چارچوبهای حقوقی فعلی، به دلیل تکیه بر مفهوم سنتی مالکیت مادی، قادر به شناسایی و حمایت کافی از مالکیت داراییهای دیجیتال نیستند و بازنگری در قوانین ضروری است. در ایران، حقوق مدنی و مقررات مالکیت، فاقد تعریفی روشن از داراییهای دیجیتالاند؛ در اتحادیه اروپا نیز بهعلت نبود هماهنگی میان کشورها و فقدان چارچوب اجرایی یکپارچه، امنیت حقوقی کاربران و فعالان بازار هنوز کامل نشده است.این پژوهش با رویکرد تطبیقی و تحلیلی، ضمن بررسی ساختار فنی توکن های غیر مثلی و تحلیل مقررات مرتبط در ایران و اتحادیه اروپا، به ارائه پیشنهادهایی برای تدوین چارچوبهای حقوقی مؤثر، شفاف و هماهنگ میپردازد. نتیجه مورد انتظار، ایجاد بستری قانونی برای توسعه پایدار فناوریهای مرتبط با توکنهای غیرمثلی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت ثبات در بازار داراییهای دیجیتال است.
پارسا, ناهید و حسینی مقدم, سید حسن . (1404). مالکیت توکن های غیرمثلی به عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیه اروپا. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (), -. doi: 10.22034/law.2026.69746.3551
MLA
پارسا, ناهید , و حسینی مقدم, سید حسن . "مالکیت توکن های غیرمثلی به عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیه اروپا", مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, , , 1404, -. doi: 10.22034/law.2026.69746.3551
HARVARD
پارسا, ناهید, حسینی مقدم, سید حسن. (1404). 'مالکیت توکن های غیرمثلی به عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیه اروپا', مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (), pp. -. doi: 10.22034/law.2026.69746.3551
CHICAGO
ناهید پارسا و سید حسن حسینی مقدم, "مالکیت توکن های غیرمثلی به عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیه اروپا," مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (1404): -, doi: 10.22034/law.2026.69746.3551
VANCOUVER
پارسا, ناهید, حسینی مقدم, سید حسن. مالکیت توکن های غیرمثلی به عنوان موضوع قراردادهای هوشمند در حقوق ایران و اتحادیه اروپا. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, 1404; (): -. doi: 10.22034/law.2026.69746.3551
)