بطلان جزئی قرارداد بهعنوان یکی از نهادهای مهم در حقوق قراردادها، در پی حفظ حداکثری آثار حقوقی توافقها و جلوگیری از بطلان کامل قرارداد، بهویژه در نظامهای حقوقی مبتنی بر فقه اهمیت یافته است. این پژوهش به بررسی تطبیقی شرایط تحقق بطلان جزئی عقد در دو نظام حقوقی ایران و عراق میپردازد و ضمن تبیین مفهوم آن، به تحلیل عناصر موثر بر امکان تفکیک بخش معیوب از بخش صحیح قرارداد میپردازد. بر پایهی این مطالعه، تحقق بطلان جزئی مستلزم دو شرط اساسی است: نخست، قابلیت تجزیه و انقسام قرارداد از حیث مادی و حقوقی؛ دوم، غیر ذاتی بودن بخش باطل برای اراده متعاقدین. مقاله با بهرهگیری از منابع حقوقی، قوانین دو کشور و آراء دکترین، نشان میدهد که هرچند در هر دو نظام حقوقی اصل بر امکان تصحیح قرارداد و حفظ بخش سالم آن است، اما تفاوتهایی در تعیین معیار انگیزه و نحوه اعمال بطلان جزئی وجود دارد. در نهایت، نویسندگان پیشنهاد میکنند برای ارتقای امنیت حقوقی و استقرار بیشتر معاملات، پذیرش صریح و نظاممند بطلان جزئی در حقوق ضروری است.
المرزوک, حسین , علوی, محمدتقی و ابراهیم پور, عادل . (1404). شرایط تحقق بطلان جزئى عقد در حقوق عراق و ایران. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (), -. doi: 10.22034/law.2026.69019.3537
MLA
المرزوک, حسین , , علوی, محمدتقی , و ابراهیم پور, عادل . "شرایط تحقق بطلان جزئى عقد در حقوق عراق و ایران", مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, , , 1404, -. doi: 10.22034/law.2026.69019.3537
HARVARD
المرزوک, حسین, علوی, محمدتقی, ابراهیم پور, عادل. (1404). 'شرایط تحقق بطلان جزئى عقد در حقوق عراق و ایران', مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (), pp. -. doi: 10.22034/law.2026.69019.3537
CHICAGO
حسین المرزوک , محمدتقی علوی و عادل ابراهیم پور, "شرایط تحقق بطلان جزئى عقد در حقوق عراق و ایران," مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, (1404): -, doi: 10.22034/law.2026.69019.3537
VANCOUVER
المرزوک, حسین, علوی, محمدتقی, ابراهیم پور, عادل. شرایط تحقق بطلان جزئى عقد در حقوق عراق و ایران. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر, 1404; (): -. doi: 10.22034/law.2026.69019.3537
)