کاربست نظریۀ نقض اساسی در قراردادهای لیسانس فناوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، ایران

10.22034/law.2025.63625.3418

چکیده

قراردادهای لیسانس فناوری به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین نمودهای ظاهریِ قراردادها در قلمرو حقوق مالکیت فکری و واگذاری مجوز بهره‌برداری از دانش فنی، محل مداقه و مطالعه هستند. از سویی ممکن است هر قراردادی با احتمال نقض از جانب منعقدکنندگان روبه‌رو شود. نظریۀ نقض اساسی که در بسیاری از نظام‌های حقوقی جایگاه قابل‌توجهی دارد، ضمن تبیین این موضوع که کدام‌یک از رفتارهایی که نقض قرارداد شمرده می‌شوند اساسی است، ضمانت‌های اجرای ویژه‌ای در صورت احراز عدم اجرای اساسی برای هریک از طرفین قرارداد پیش‌بینی کرده است. ازآنجا که لیسانس با وجود ماهیت متفاوت با توافقات خرید و فروش یا واگذاری ساده، در بسیاری از موارد در زمرۀ قراردادهای تجاری که جنبۀ بین‌المللی دارند قرار می‌گیرد، نگارندگان در این نوشتار به بررسی این پرسش پرداخته‌اند که آیا می‌توان نظریۀ نقض اساسی را در این‌گونه قراردادها به‌کار بست؟ در این پژوهش با بررسی اسناد بین‌المللی مربوط به حقوق قراردادها، نقض اساسی بازشناسایی شده، همراه با توصیف و تحلیل پرونده‌هایی که از مصادیق نقض قرارداد لیسانس هستند، شاهد کاربست نظریۀ نقض اساسی از جانب دادگاه‌‌های رسیدگی‌کننده خواهیم بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. الف) منابع فارسی

    - کتاب‌ها

    1. صفایی، سیدحسین؛ کاظمی، محمود؛ عادل، مرتضی و میرزانژاد، اکبر (1390). حقوق بیع بین‌المللی. تهران: دانشگاه تهران.
    2. کاتوزیان، ناصر (1403). عقود معین. ج 1، تهران: گنج دانش.
    3. کاتوزیان، ناصر (1402). قواعد عمومی قراردادها. ج 5، تهران: سهامی انتشار.
    4. محقق داماد، سید مصطفی (1400). نظریۀ عمومی نفی دشواری در حقوق اسلامی. تهران: نشر سخن.

    - مقالات

    1. حسینی مقدم، سید حسن (1398). مطالعه‌ی تطبیقی پیامد فسخ قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا (1980وین) و حقوق ایران. حقوق تطبیقی، 3(1)، 39‌-‌64.

    Doi: 10.22080/lps.2019.15835.1150

    1. رفیعی، محمدتقی و حسینی، منصوره (1391). بررسی تطبیقی ضمانت‌های اجرایی نقض قابل پیش‌بینی قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا، اصول قراردادهای تجاری بین‌المللی و حقوق ایران. مطالعات حقوق تطبیقی، 3(2)، 41‌-‌64.             Doi: 10.22059/jcl.2012.32111
    2. قاسمی، رسول؛ مهدوی، سید محمدهادی و نصیران، داوود (1397). بررسی تطبیقی مفهوم و معیارهای تشخیص نقض اساسی قرارداد. حقوقی دادگستری، 82(101)، 187‌-‌211.

     Doi: 10.22106/jlj.2018.31414

    1. میری، حمید و جوانمرد فرخانی، ابراهیم (1400). کاربست فقهی و حقوقی قاعدۀ مایضمن بر قرارداد انتقال حق اختراع و پیامدهای آن. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، 12(22)، 69‌-‌92.

    https://doi.org/10.22034/law.2021.12951

    1. نعمت‌اللهی، اسماعیل و فاطمیون، سید محمدجواد (1398). تبیین مفهوم نقض اساسی و عدم اجرای اساسی قرارداد (در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا 1980، سایر اسناد بین‌المللی و مقایسه با حقوق ایران). پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 6(4)، 159‌-‌190.

    Doi: 10.22091/csiw.2019.3808.1480

    ب) منابع انگلیسی

    • Almehairbi, K.; Al Suwaidi, O.; Alfalahi, M.; Ali, M.; Nobanee, H. (2024, December 27). Tesla vs Volkswagen Group: A Financial Statement Analysis. SSRN. https://ssrn.com/abstract=5073919
    • Caviggioli, F.; De Marco, A.; Montobbio, F.; Ughetto, E. (2020). The Licensing and Selling of Inventions by US Universities. Technological Forecasting and Social Change, 159, 120189. Doi: 10.1016/j.techfore.­2020.120189
    • Dreyfuss, R., & Pila, J. (Eds.). (2018). The Oxford Handbook of Intellectual Property Law. Oxford University Press.
    • Miller, E. L. Jr. (n.d.). Lifecycle of a Technology Company: Step-By-Step Legal Background and Practical Guide from Startup to Sale (1st ed.). Wiley.
    1. Ndubuisi, Augustine (2013). Comparative Evaluation of the Doctrine of Fundamental Breach under the CISG, Undroit Principles and the English Law, A Thesis Submitted to the School of Law, University of Stirling for the Degree of Doctor of Philosophy (PhD). Scotland.
    • Poltorak, Alexander & Lerner, Paul (2004). Essentials of Licensing Intellectual Properties, USA: John Willey & Sons.
    • Resta, E.; Costantiello, A.; Anobile, F.; Laureti, L. (2024). The impact of Patent Applications on Technological Innovation in European Countries. International Journal of Entrepreneurship, 28(3), 1‌ـ‌
    • Restatement Second of Contracts SS 242. Available at https://matthew­miner.name/law/outlines/1L/2nd+Semester/LAW+506‌ـ‌002+%E2%80%93+Contracts+II/R2C+%C2%A7+242
    1. Stim, Richard (2004). Licensing Your Invention, USA: Nolo.
    • The Principles of European Contract Law. (2000). Netherlands: Kluwer Law Internat.
    • Unidroit Principles of International Commercial Contracts 2016. Available at https://www.unidroit.org/english /principles/contracts/­princi ples2016/principles2016‌ـ‌pdf
    1. Uniform Commercial Code (UCC). Available at https://www.un iforml aws.org/acts/ucc
    • Uniform Computer Information Transactions act (UCITA). Available at https://www.steptoe.com/a/web/1468/2359.pdf
    • United Nations Convention on Contracts For The International Sale of Goods(1980).Available at https://uncitral.un.org/sites/uncitral.un.org/ files/media‌ـ‌documents/uncitral/en/19‌ـ‌pdf

    ج) وبسایت‌ها

    1. https://case‌ـ‌vlex.com/
    2. https://casetext.com
    3. https://law.justia.com
    4. https://www.casebriefs.com