A Comparative Study of the Nature of the Right of Hokr and the Right of Acceptance in Islamic Religions Based on the Statutory Laws of Islamic Countries

Document Type : Research Paper

Author

Assistant Professor, University of Religions and Denominationsm, Qom, Iran

10.22034/law.2024.62500.3398

Abstract

Hokr is one of the emerging issues in Islamic jurisprudence, which is reflected in the laws of Islamic countries and is known as one of the rights that are subordinate to ownership. The right of ownership is the concrete right that arises for him by leasing the endowment property and ordering the construction of buildings by the tenant. The right to construct a building in the endowment property is granted to the tenant in exchange for a certain amount other than the annual salary. Although hokrin the laws of Islamic countries originates from Islamic jurisprudence, it sometimes has differences with it acceptance is one of the newly developed issues in Imamiyyah jurisprudence, which was included in the post-revolution laws in Iran's legal literature. Acceptance is the payment of a percentage of the value of the endowed property in its rent for the use of the endowed property and the creation of the right to build nobles in the endowed property. The necessity of discussing the nature of Hokr and acceptance is because acceptance was a kind of adaptation of Hokr, and for this reason, it is necessary to examine the substantive distinction of Hokrand acceptance in Islamic jurisprudence and the laws of Iran and Islamic countries. With descriptive and comparative analytical methods, it was found that Hokr, contrary to the right of acceptance, can be assigned in the form of other contracts in addition to the lease contract, and in the jurisprudence of the Islamic schools, unlike the Imamiyya jurisprudence, it is only reserved for unused land. The term of assigning the property is fixed, and in the case of subrogation, the term is indefinite. These distinctions from the receiver show a different aspect from the hokr, which indicates the independence of the receiving institution from the hokr.

Keywords

Main Subjects


  1. الف) فارسی

    - کتاب

    1. سبحانی، جعفر (1389). استفتاءات. قم: مؤسسۀ امام صادق.

    - مقالات

    1. احمدی، ابوذر؛ سالارزایی، امیرحمزه؛ خزایی، سید علی (1397). بررسی نهاد حکر در قانون مدنی افغانستان. مطالعات شبه‌قاره، 10 (34)، 12-14.          Doi: 10.22111/JSR.2018.4058
    2. اصغری، عبدالرضا و بهشتی توندری، فرزاد (1391). بررسی مبنای فقهی حقوقی حق پذیره (حق تقدیمی). آموزه‌های فقه مدنی، 4 (6)، 169-180.
    3. باریکلو، علیرضا و کریمی، هادی (1399). تحلیل حقوقی- فقهی پذیره در اجارۀ زمین وقفی. آموزه‌های فقه مدنی، 12 (22)، 120-126.
    4. جعفری خسروآبادی، نصرالله و رمضانی، سارا (1402). حق پذیره در حقوق ایران و کشورهای اسلامی و بررسی روش‌های جایگزین آن در موقافات. مطالعات تطبیقی حقوق کشورهای اسلامی، 1 (1)، 55-68.
    5. مقدادی، محمدمهدی و فهیمی، زهره (1398). بررسی عوامل و حکم تبدیل وضعیت موقوفه و ادارۀ آن در فقه و حقوق موضوعۀ ایران. مطالعات حقوق تطبیقی معاصر، 10 (19)، 106-126.

    Doi: 10.22034/law.2019.11298

    ب) عربی

    - کتاب‌ها

    1. ابن زکریا، احمد‌بن فارس )1404 ق .(معجم مقائیس اللغة. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزۀ علمیۀ قم.
    2. ابن عابدین، محمدامین (1415 ق). حاشیة رد المختار. بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
    3. ابن عابدین، محمدامین (1997 م). حاشیة علی بحر الرقیق. بیروت: دارالکتب العلمیة.
    4. ابن عابدین، محمدامین (بی‌تا). العقود الدریة فی تنقیح الفتاوى الحامدیة. بیروت: دارالمعرفه.
    5. ابن نجیم مصری، زین‌الدین (1418 ق). البحر الرائق. بیروت: دارالکتب العلمیه.
    6. اصفهانى، سید ابو الحسن (1422 ق). وسیلة النجاة. قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینى (ره).
    7. جمعی از مولفین (1404 ق). الموسوعة الفقهیة الکویتیة. الکویت: دارالسلاسل.
    8. جمعی از مولفین (1439 ق). مدونة أحکام الوقف الفقهیة. کویت: الامانة العامة للاوقاف.
    9. حسن فرج، توفیق (1986 م). الحقوق العینیة والاصلیة. الإسکندریة: مؤسسة الثقافة الجماعیة.
    10. الخرشی، محمدبن عبدالله (1318 ق). شرح مختصر خلیل. بیروت: دار الفکر.
    11. خویى، سید ابو القاسم (1418 ق). موسوعة الامام الخویی. قم: مؤسسۀ احیاء آثار الامام الخویی.
    12. خویى، سید ابوالقاسم (1410 ق). منهاج الصالحین. قم: مدینة العلم.
    13. خیرة، جطی (2021). الضوابط الشرعیة والقانونیة لاستثمار العقار الوقفی. الجزائریة للحقوق والعلوم السیاسیه، 6 (2)، 201-218.
    14. دیبان الدیبان (1432). المعاملات المالیة أصالة و معاصرة. الریاض: مکتبة الملک فهد الوطنیة.
    15. الرملی، خیر‌الدین (1300 ق). الفتاوى الخیریة لنفع البریة. مصر: المطبعة الکبرى الامیریة.
    16. زبیدى، سید محمدمرتضى (1414 ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
    17. الزرقا، مصطفى أحمد (1420 ق). المدخل الى نظریة الالتزام العامة فی الفقه الاسلامی. دمشق: دارالقلم.
    18. الزرقا، مصطفى أحمد (1999 م). المدخل إلى نظریة الالتزام العام فی الفقه الإسلامی. دمشق: دارالقلم.
    19. زهیلی، وهبه (1997 م). الفقه الاسلامی و ادلته. دمشق: دارالفکر.
    20. سبزوارى، سید عبد‌الأعلى (1413 ق). مهذّب الأحکام. قم: مؤسسۀ المنار.
    21. سعدی، ابوحبیب (1408 ق). القاموس الفقهی. دمشق: دارالفکر.
    22. الشاکر، حیدر (1971). الاوجز فی الحق العینیة الاصلیة. بغداد: مطبعة العانی.
    23. فاضل لنکرانى، محمد (1424 ق). تفصیل الشریعة الوقف، الوصیة،الأیمان و النذور، الکفارات، الصید. قم: مرکز فقهى ائمه اطهار (ع).
    24. قدری پاشا، محمد (1427 ق). قانون العدل و الانصاف للقضاء علی مشکلات الاوقاف. قاهره: دارالسلام.
    25. قدری پاشا، محمد (1891 م). مرشد الحیوان الی معرفة احوال الانسان. بولاق مصر: مطبعة الکبری الامیریة.
    26. نزهیة، حماد (1429 ق). معجم المصطلحات المالیة و الاقتصادیة فی لغة الفقهاء. دمشق: دارالقلم.
    27. یزدی، سید محمدکاظم (1414 ق). تکملة العروة الوثقی. قم: کتابفروشی داوری.

    - مقالات

    1. ابوجوید، احمد و نمر، احمد (2018 م). العقود الواردة على الأملاک الوقفیة عقد الإجارتین أنموذجاً. دراسات: علوم الشریعة و القانون، (4)، 358-371.
    2. بن ددوش، قماری نظرة (2016 م). حق الحکر فی القانون المقارن و موقف المشرع الجزائری. القانون العقاری و البیئة، 6 (4)، 12-21.
    3. سلیم، سعد و د. أیمن (2011 م). الحکر فی القانون المدنی المصری و التشریعات اللحقة علیه و مدی مشروعیة قرار وزیر الأوقاف رقم 202 لسنة 2009 بإنهائه. الحقوق للبحوث القانونیة والاقتصادیة، 1 (1)، 305-390. ‏
    4. سلیمان و بسام مجید (2011 م). التنظیم القانونی للحیازه.الرافدین للحقوق، 16 (50)، 1-50.
    5. محمدسلطان، نرجس (2018 م). الحقوق المترتبة على العقارات الموقوفة فی الفقه الإسلامی والتشریعات الأردنیة والعراقیة. القانونیة، 3 (3)، 308-340.